|
"Dziewczyny z AK - Wielkopolanki"
kurator wystawy: Anna Adamska
Nasze matki, babcie, s±siadki... Starsze panie mijane na ulicy. Wówczas m³ode i bardzo m³ode kobiety, których najpiêkniejsze lata ¿ycia przypad³y na czas zmagañ o godno¶æ i przetrwanie –wyposa¿one w idea³y wyniesione z rodzinnych domów i wielkopolskich gimnazjów sz³y na spotkanie z Wielk± Histori±… Dziewczyny z Armii Krajowej. Czê¶æ z nich dzia³a³a w szczególnie trudnych warunkach walki podziemnej w Kraju Warty – inne, wysiedlone przez niemieckiego okupanta czy uciekaj±ce przed ob³aw± gestapo, wstêpowa³y do konspiracji na terenie Generalnego Gubernatorstwa lub kontynuowa³y tam wcze¶niej podjêt± dzia³alno¶æ. Niektóre trafi³y do Warszawy i w sierpniu 1944 roku posz³y do Powstania. Pracowa³y w wywiadzie i na kurierskich szlakach, jako ³±czniczki przenosi³y meldunki i pistolety w damskich torebkach, ratowa³y ¿ycie rannym w¶ród barykad i w partyzanckich kolumnach sanitarnych wêdruj±cych lasami Kielecczyzny. Zawsze ofiarne, bezgranicznie odwa¿ne i do koñca wierne przysiêdze ginê³y w gestapowskich katowniach i za drutami obozów. Tym, które przetrwa³y nie oszczêdzone bywa³o gorzkie do¶wiadczenie wiêzieñ i aresztów powojennej Ojczyzny. Niezwyk³e historie, poruszaj±ce losy… Nasz± wystaw± próbujemy przywo³aæ tamten czas i tamte dziewczyny – one m³ode i piêkne, tylko ten czas “kaleki”…
W warunkach, jakie nam dyktuje ograniczona przestrzeñ muzealnej sali, prezentujemy kilkadziesi±t sylwetek Wielkopolanek czynnych w Armii Krajowej. Nie sposób przedstawiæ wszystkich – by³y ich tysi±ce. Nie s±dzê te¿, aby¶my mieli prawo do porównywania czyich¶ prze¿yæ, dokonywania oceny konspiracyjnych zas³ug i dokonañ, wiêc nie czynimy tego. Przy pomocy udostêpnionego nam materia³u podjêli¶my próbê przedstawienia kobiecych losów – konspiracyjnych i osobistych, czêsto bardzo odmiennych, lecz symptomatycznych dla pokolenia. Jest to wystawa o kobietach w czasie wojny i o kobieco¶ci mimo wojny. O kobieco¶ci ocalonej.
Anna Adamska
|